Opłata „od wody” za śmieci. Burmistrz studzi emocje: „Nie widzę możliwości wprowadzenia od 1 stycznia 2026 r.”

Po fali komentarzy mieszkańców, związanych z zapowiedzią zmiany sposobu naliczania opłat za odpady w Mosinie – głos zabrał burmistrz Dominik Michalak. W odpowiedzi na pytanie mieszkanki, Dymaczewa Starego wskazał, że „osobiście nie widzi możliwości wprowadzenia tej opłaty od 1 stycznia 2026 roku”, a dokument, który trafił pod obrady komisji, ma służyć m.in. „weryfikacji poszczególnych gospodarstw domowych”.

Zapytanie mieszkanki i odpowiedź burmistrza

Pani Agnieszka, mieszkanka nieskanalizowanego Dymaczewa Starego, zaapelowała do władz o sprawiedliwe podejście do wsi bez kanalizacji. Wskazała, że prowadząc gospodarstwo rolne zużywa ok. 40 m³ wody miesięcznie, co przy stawce 13 zł/m³ dawałoby 520 zł opłaty za śmieci. Pytała wprost, czy „będzie traktowana jak fabryka” i czy informacja o zmianie nie powinna zostać wcześniej zakomunikowana, by mieszkańcy mogli zawczasu założyć podliczniki.

W odpowiedzi opublikowanej 16 września na stronie urzędu gminy, burmistrz podkreślił, że ostatnia publiczna dyskusja „nie przekazuje pełnego obrazu sytuacji”, a poza względami technicznymi, istotne jest to, że: „Maksymalna wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalana na podstawie ilości zużytej wody (…) nie może wynosić więcej niż 7,8% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę.” „Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS (…) dochód rozporządzalny wyniósł 3167,17 zł. Zatem maksymalna wysokość opłaty (…) może wynieść 247,03 zł.”

Michalak zaznaczył również, że w przypadku ostatecznej decyzji w tym kierunku „na pewno przeprowadzimy akcję informacyjną z odpowiednim wyprzedzeniem.”

Przetarg na zagospodarowanie odpadów w roku 2026

Koszty zagospodarowania odpadów wyłaniane są w przetargach, gdzie decydującym kryterium pozostaje cena. Natomiast, jak wskazują samorządowcy, wysokość opłat za odbiór, transport i obsługę PSZOK ustalana jest w negocjacjach z PUK Sp. z o.o.

Obecnie trwa przetarg na zagospodarowanie odpadów w roku 2026. Jego zakończenie zaplanowano na 6 października b.r. – „Przetarg jest otwarty i konkurencyjny, a od jego wyniku zależy jak będzie kształtować się system gospodarki odpadami na przyszły rok” – zaznacza burmistrz. – „Wszystkie elementy, które robimy w tym zakresie mają zapobiec nadmiernemu wzrostowi kosztów. Trwają analizy na podstawie dostępnych baz danych w zakresie uszczelniania systemu. Przypomnę, że przez ponad dwa lata pozyskaliśmy do systemu ponad 5.000 osób!” – tłumaczy Michalak.

Duży wzrost ilości odpadów w 2024 roku – jeszcze większy w 2025

Jak tłumaczy mosiński magistrat, w latach 2022–2023 ilość odpadów rosła umiarkowanie (5–6% rocznie). W 2024 r. nastąpił gwałtowny wzrost – aż o 25% w porównaniu z 2023 r., głównie w frakcji BIO, wielkogabarytów i odpadów zmieszanych. Koszty systemu przekroczyły wpływy z opłat, co wymusiło podniesienie stawek. Prognozowany deficyt 1,6 mln zł wzrósł do 1,9 mln zł, a część wydatków musiała zostać pokryta z budżetu gminy. Jednocześnie liczba osób w systemie wzrosła z 30 tys. do ponad 33 tys. Gmina prowadzi kontrole deklaracji i segregacji, szuka oszczędności oraz apeluje o współpracę mieszkańców.

Dyskusja na temat sposobu naliczania opłat za śmieci

Jak informowaliśmy wcześniej na łamach portalu internetowego, do projektów uchwał trafiła stawka 13 zł za 1 m³ (i 26 zł przy braku segregacji). System miałby opierać się na średnim zużyciu z ostatnich 12 miesięcy na podstawie faktur wodociągowych; przewidziano też odliczenia m.in. dla wody bezpowrotnie zużytej (np. podlewanie ogrodu – z podlicznikiem) oraz procedury w razie wycieków potwierdzonych przez przedsiębiorstwo wodociągowe. Przypomnieliśmy również, że podobne rozwiązanie obowiązuje już na terenie gminy w budynkach wielorodzinnych (od 8 lokali wzwyż).

Głos mieszkańców 

Dyskusja pod artykułem wywołała duże poruszenie wśród mieszkańców: były głosy poparcia, wątpliwości, i zdecydowany sprzeciw przeciwko nowym regulacjom. Poniżej przytaczamy wybrane wypowiedzi:

• „To dobra wiadomość. O ile można zaniżyć w deklaracji liczbę osób, o tyle zaniżyć zużycie wody już nie bardzo. Czy to system idealny? Nie, ale krok w dobrą stronę.”
• „Nowy system sprawi, że singiel lubiący codzienną kąpiel (…) zapłaci tyle samo co kilkuosobowa rodzina produkująca całe sterty odpadów. To nie jest sprawiedliwe, tylko przerzucanie kosztów.”
• „Dlaczego ceny mają działać wstecz? Co jeśli nie mam podlicznika ogrodowego – dlaczego mam płacić za podlewanie ogrodu?”
• „W gminie funkcjonuje nadal około 3000 szamb. (…) Gospodarstwa nie są przygotowane na tego typu rozliczanie wody, w efekcie kilka tysięcy osób będzie musiało przebudować instalacje, chcąc wykazywać wodę zużytą tylko do celów mieszkalnych.”
• „To zawsze jakiś powód do wniesienia skargi do WSA.”
• „Taki system sprawdza się w miejscowościach turystycznych, gdzie generowane są w okresie wakacyjnym większe ilości śmieci. Chociaż my i tak nie płacimy mało za osobę. Płacąc za zużycie wody ja i pewnie wielu z was będziemy płacili więcej.”
• „Co ma woda do śmieci? (…) Za moment będziemy zbierać deszczówkę, żeby się umyć. Kpina i Mosina do siebie pasują.”
• W naszym przypadku przy 24 m3 miesięcznie to wzrost o 100% do kwoty 312 zł… Jakiś czas temu dzwoniłam do Aquanetu. Różnice w zużyciu wody w rodzinach są ogromne. Jedni zużywają miesięcznie 10 m3, inni 25 m3, a jeszcze inni 35 m3. Gmina Mosina w jaki sposób zużycie wody przekłada się na ilość generowanych śmieci?”
• „Więcej zapłacą właściciele lokali, gdzie mieszka więcej osób, a zgłoszonych jest np. jedna osoba, bo wtedy zamiast tych 39, zapłacą za ilość zużytej wody. O to w tym systemie chodzi. Jak dla mnie jedyną dziurą jest to, że najwięcej oberwą rodziny wielodzietne, bo nie przewidziano żadnej ulgi dla nich. A np. w Szamotułach od 5 osoby nie płaci się więcej za śmieci.”

Podsumowanie

Spór o „wodną” metodę naliczania opłat za śmieci w naszej gminie wywołuje duże emocje wśród mieszkańców. Samorząd szuka „szczelności” systemu, mieszkańcy natomiast domagają się sprawiedliwości i rzetelnego przygotowania – zwłaszcza tam, gdzie brakuje kanalizacji i podliczników. Z odpowiedzi burmistrza wynika dziś jednoznacznie, że na 1 stycznia 2026 r. zmiana nie jest jeszcze przesądzona. Dodatkowo, uchwałę muszą jeszcze przegłosować radni podczas sesji RM.

Jedno jest pewne, dyskusja jasno pokazuje, że bez względu na wybraną metodę naliczania opłat, system musi być nie tylko szczelny, ale przede wszystkim uczciwy i sprawiedliwy.