OPS ma od 2027 roku zmienić się CUS. „Największe wyzwanie obecnej kadencji”.

Gmina Mosina zapowiada przekształcenie Ośrodka Pomocy Społecznej w Centrum Usług Społecznych. Jak poinformował burmistrz gminy Mosina Dominik Michalak, samorząd pozyskał na ten cel ponad 2 mln zł środków zewnętrznych, a planowany termin zmiany to 1 stycznia 2027 roku.

„To największe wyzwanie obecnej kadencji” – podkreśla burmistrz Dominik Michalak

Nie tylko pomoc społeczna

Informacja padła podczas prac Komisji Oświaty, Spraw Społecznych i Promocji Rady Miejskiej w Mosinie. Burmistrz przekazał, że chodzi o „istotny krok w kierunku budowy nowoczesnego, zintegrowanego systemu wsparcia dla mieszkańców”, a sam model CUS ma umożliwiać „bardziej kompleksowe podejście do polityki społecznej”.

Na obecnym etapie mowa jeszcze o procesie przygotowawczym, a nie o zakończonym przekształceniu. Z udostępnionych materiałów wynika, że przed gminą stoją działania organizacyjne. Dominik Michalak podkreśla, że „CUS to nie tylko zmiana strukturalna, ale przede wszystkim zmiana filozofii działania – ukierunkowana na profilaktykę, integrację usług oraz wzmacnianie samodzielności mieszkańców”. Dodał też, że „przed nami wymagający, ale potrzebny proces”.

W praktyce chodzi o odejście od modelu, w którym instytucja kojarzona jest głównie z pomocą dla osób w najtrudniejszej sytuacji. W opublikowanej przez Kancelarię Prezydenta RP w 2022 roku broszurze „Przekształcenie Ośrodka Pomocy Społecznej w Centrum Usług Społecznych” wskazano wprost, że filozofia CUS opiera się na „szerokim dostępie do usług społecznych, a nie na ograniczaniu ich do osób korzystających z pomocy społecznej”.

Ustawa o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych została uchwalona 19 lipca 2019 roku, podpisana przez prezydenta 23 sierpnia 2019 roku, a weszła w życie 1 stycznia 2020 roku. Jak dowiadujemy się w materiałach Kancelarii Prezydenta RP z 2022 roku, CUS ma być narzędziem do koordynacji różnych usług świadczonych mieszkańcom przez gminę.

Z punktu widzenia Mosiny oznacza to, że przyszłe Centrum Usług Społecznych nie będzie ograniczać się do klasycznych zadań OPS. Ustawa przewiduje szerszy katalog obszarów, od pomocy społecznej i wspierania rodziny po zdrowie, edukację publiczną, kulturę, sport, aktywność obywatelską czy reintegrację zawodową i społeczną.

W materiałach burmistrza pojawia się właśnie taki kierunek. „Naszym celem jest stworzenie systemu wsparcia, który w sposób kompleksowy odpowiada na potrzeby mieszkańców i wzmacnia lokalną wspólnotę” – napisał Dominik Michalak. W innym wpisie zaznaczył, że integracja usług ma pomóc lepiej odpowiadać na „wyzwania demograficzne, zdrowotne i społeczne”.

Duża zmiana, ale też duże wymagania

Sama idea nie jest jednak prostą zmianą szyldu. Z materiałów Kancelarii Prezydenta RP z 2022 roku wynika, że przekształcenie OPS w CUS powinno być poprzedzone diagnozą potrzeb mieszkańców, analizą zasadności takiej decyzji, przygotowaniem dokumentów i zbudowaniem nowej struktury organizacyjnej.

Autorzy opracowania przypominają też, że jeśli gmina wybiera model przekształcenia OPS w CUS, nowe centrum przejmuje dotychczasowe zadania ośrodka, ale równocześnie musi realizować dodatkowe usługi społeczne z co najmniej dwóch zakresów wskazanych w ustawie.

Na razie Mosina jest na etapie zapowiedzi i przygotowań. Nadal jednak nie wiadomo, jakie dokładnie nowe usługi społeczne miałyby zostać uruchomione w przyszłym CUS i na ile projekt będzie rzeczywiście odpowiadał na potrzeby całej gminy. Wiadomo natomiast, że projekt ma być realizowany we współpracy z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej w Poznaniu, a sam burmistrz określił go jako „największe wyzwanie obecnej kadencji”.