Zwrot w sprawie „afery alkoholowej” w Mosinie? Była pracownica OPS składa obszerne wyjaśnienia

Ustalenia kontroli wydatków na profilaktykę uzależnień w Mosinie spotkały się z reakcją byłej pracownicy OPS. Kwestionuje ona część wniosków Komisji Rewizyjnej i zwraca uwagę, że osób odpowiedzialnych za realizację programu nie poproszono o wyjaśnienia przed upublicznieniem raportu. W obszernym oświadczeniu przekazanym redakcji przedstawia własną wersję wydarzeń, zastrzegając anonimowość.

Była pracownica Ośrodka Pomocy Społecznej w Mosinie, która uczestniczyła w realizacji gminnego programu profilaktyki uzależnień, przedstawiła szczegółowe wyjaśnienia do raportu Komisji Rewizyjnej dotyczącego wydatkowania publicznych pieniędzy w latach 2022–2025.  Dokument, przekazany przewodniczącemu Rady Miejskiej, radnym i burmistrzowi 11 września 2026 r., zawiera zakwestionowanie części ustaleń kontroli, opis sposobu rozliczania wydatków oraz zarzuty dotyczące braku konsultacji z osobami, których praca została oceniona w raporcie.

Oświadczenie po publikacji raportu

Sprawa, określana w kuluarach mianem „afery alkoholowej”, nie zakończyła się na przedstawieniu wyników kontroli Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Mosinie. Po publikacji protokołu pojawiło się stanowisko byłej pracownicy OPS, która kwestionuje część wniosków komisji i przekonuje, że kontrolujący nie uwzględnili wszystkich dokumentów oraz wyjaśnień dotyczących realizacji programu. Osoba ta skontaktowała się z nami i poprosiła o zachowanie anonimowości.

Oświadczenie nosi datę 11 września 2026 r. i zostało skierowane do przewodniczącego Rady Miejskiej w Mosinie. Jego treść przekazano również Radzie oraz burmistrzowi Dominikowi Michalakowi. Autorka poprosiła o przekazanie wyjaśnień radnym, a w samym oświadczeniu odniosła się do kolejnych rozdziałów protokołu pokontrolnego.

Dokument jest obszerny. Dotyczy między innymi dokumentowania zakupów, rozliczania kolonii i warsztatów, prowadzenia świetlic opiekuńczo-wychowawczych, ewidencji wyposażenia, sprawozdawczości oraz zatrudnienia terapeutki w Punkcie Konsultacyjnym. Autorka podważa część ocen komisji, ale w kilku miejscach opisuje również ograniczenia dotychczasowego systemu dokumentowania działań.

Warto zaznaczyć, że nie jest to rozstrzygnięcie organu kontrolnego ani niezależna ekspertyza prawna. To stanowisko osoby, której praca była ściśle związana z kontrolowanym okresem. Jej twierdzenia należy więc zestawiać z ustaleniami Komisji Rewizyjnej, dokumentacją finansową i ewentualnymi dalszymi wynikami kontroli.

Co ustaliła Komisja Rewizyjna?

Jak informowaliśmy na łamach „Gazety Mosińsko-Puszczykowskiej” 4 września 2026 r., podczas sesji Rady Miejskiej 3 września przewodnicząca Komisji Rewizyjnej Weronika Hoffa-Król przedstawiła ustalenia kontroli dotyczącej realizacji zadań gminy w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii w latach 2022–2025.

W artykule opublikowanym 5 września 2026 r. pod tytułem „Problemy z nadzorem, dokumentacją i kontrolą wydatków w OPS i GKRPA. Jest pełny protokół kontroli” opisaliśmy zastrzeżenia komisji dotyczące dokumentacji, nadzoru, wyboru wykonawców i oceny efektów działań finansowanych z programu.

Komisja wskazywała między innymi, że w części przypadków można było ustalić, iż pieniądze zostały wydane, ale dokumentacja nie pozwalała w pełni zweryfikować sposobu wyboru wykonawcy, zakresu wykonanej usługi czy jej rezultatów. Zastrzeżenia dotyczyły także braku odrębnych, corocznych raportów burmistrza dotyczących wykonania programu i jego efektów.

Podczas sesji radny Łukasz Grzybak powiedział: „Ten raport jest miażdżący”. Komisja przedstawiała jednak przede wszystkim problemy z dokumentacją i nadzorem, a nie prawomocne ustalenia o popełnieniu przestępstwa przez konkretne osoby. Sam protokół nie przesądza o odpowiedzialności karnej ani finansowej.

Właśnie do tego dokumentu odnosi się oświadczenie byłej pracownicy OPS. Autorka twierdzi, że część zastrzeżeń wynika z niepełnego uwzględnienia dokumentacji lub z przyjęcia przez kontrolujących interpretacji, z którą się nie zgadza.

Dalszy przebieg będzie zależał zarówno od wyników kolejnej kontroli Komisji Rewizyjnej, także po reakcji na powiadomienie właściwych organów o nieprawidłowościach.

„Oczekiwałam na raport Komisji Rewizyjnej”

Autorka pisma podkreśla, że przeszła na emeryturę przed publikacją raportu, ale nadal oczekiwała na wyniki kontroli dotyczącej okresu, w którym pracowała. Jak zaznacza, liczyła jednak na możliwość przedstawienia wyjaśnień, gdyby kontrolujący mieli wątpliwości dotyczące jej działań.

W oświadczeniu napisała:

„Mam świadomość, że z chwilą przejścia na emeryturę nie jestem stroną, jednak sądziłam, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości zostanę poinformowana i poproszona o ustosunkowanie się do zarzutów czy złożenia wyjaśnień”.

W dalszej części dokumentu wskazuje, że protokół przedstawiono na sesji Rady Miejskiej 3 września, a następnie opublikowano na łamach GMP. Jej zdaniem wątpliwości dotyczące dokumentacji, rozliczenia wydatków i realizacji poszczególnych zadań powinny zostać wcześniej wyjaśnione z osobami odpowiedzialnymi za realizację programu

Autorka nie zgadza się również z tym, że oceny komisji zostały przedstawione publicznie bez wcześniejszego skonfrontowania ich z relacjami osób odpowiedzialnych za realizację programu. W jej ocenie część zapisów protokołu wymaga sprostowania lub usunięcia.

To ważny element sporu, ale nie rozstrzyga jeszcze, czy komisja miała obowiązek przeprowadzić dodatkowe konsultacje w każdym z opisanych przypadków. Odpowiedź na to pytanie wymagałaby analizy trybu kontroli, jej dokumentacji oraz obowiązujących przepisów i regulaminów. Sam fakt, że osoba kontrolowana nie zgadza się z ustaleniami, nie oznacza automatycznie, że raport jest błędny. Nie oznacza też, że jej wyjaśnienia można pominąć.

Spór o dokumentację i zakupy w świetlicach

Jednym z najmocniejszych fragmentów oświadczenia jest sprzeciw wobec zapisu protokołu dotyczącego zakupów materiałów, wyposażenia i artykułów spożywczych dla świetlic. W raporcie, jak przytacza autorka, znalazła się relacja, według której opiekunowie świetlic mieli „nieformalny zakaz” samodzielnego dokonywania zakupów, a zakupy miało realizować kierownictwo w wybranych sklepach na terenie Mosiny.

Była pracownica OPS zdecydowanie temu zaprzecza. W oświadczeniu napisała: „Jest to pomówienie, naruszenie godności osobistej, haniebne kłamstwo i żądam natychmiastowego usunięcia zapisu z Protokołu oraz publicznego uzasadnienia jego usunięcia”.

Według jej relacji zakupy artykułów spożywczych i biurowych realizowali wychowawcy świetlic. Doposażenie miało być uzgadniane z dyrektorem szkoły, a wnioski trafiały do akceptacji kierownika OPS. Autorka zwraca się także o wskazanie osoby, której wypowiedź znalazła się w protokole, aby możliwe było wyjaśnienie rozbieżności.

Autorka opisuje również sposób prowadzenia rejestrów wydatków. Twierdzi, że OPS ewidencjonował wydatki z podziałem na poszczególne zadania, a w przypadku świetlic prowadzono miesięczne zestawienia zakupów żywności, artykułów biurowych, wycieczek i doposażenia. Wychowawczynie miały ponadto składać sprawozdania dotyczące liczby dzieci, wykonanych zadań i przepracowanych godzin.

W jej ocenie dokumentacja taka istniała, a część informacji można było odnaleźć w rejestrach i sprawozdaniach. Komisja zwracała natomiast uwagę na braki utrudniające pełną weryfikację wybranych wydatków i ich efektów. To niekoniecznie są twierdzenia całkowicie wykluczające się: prowadzenie rejestru wydatków nie musi oznaczać, że dokumentacja w każdym przypadku zawiera wszystkie dane potrzebne do oceny skuteczności zadania.

Kolonie, warsztaty i mierzenie efektów

Kolejna część oświadczenia dotyczy planowania wydatków i rozliczania działań profilaktycznych, w tym kolonii, warsztatów, spektakli oraz wycieczek. Autorka przekonuje, że część zadań realizowały szkoły lub inne placówki, a OPS pełnił w nich przede wszystkim rolę płatnika.

Jak wyjaśnia, w takich sytuacjach to szkoła lub organizator mieli odpowiadać za wybór konkretnej usługi i rozeznanie rynku, a dokumenty związane z płatnością trafiały następnie do księgowości OPS. W przypadku zamówień realizowanych bezpośrednio przez ośrodek miały być stosowane procedury określone w wewnętrznym regulaminie.

W oświadczeniu wskazano, że regulamin udzielania zamówień do 130 tys. zł został wprowadzony zarządzeniem kierownika OPS z 7 maja 2021 r. Autorka opisuje, że do kwoty 45 tys. zł przeprowadzano rozeznanie rynku, a przy wyższych zamówieniach, nieprzekraczających 130 tys. zł, stosowano zapytania ofertowe. Jako przykład wskazuje kolonie.

Nie oznacza to jednak, że samo powołanie się na regulamin rozstrzyga wszystkie zastrzeżenia komisji. W konkretnym postępowaniu znaczenie ma to, czy wymagane czynności faktycznie wykonano, czy zostały udokumentowane i czy zachowano zasady obowiązujące w danym okresie. To właśnie dokumenty dotyczące poszczególnych zamówień powinny pozwolić na weryfikację tych kwestii.

Spór dotyczy również mierników skuteczności programu. Komisja wskazywała, że brakowało rozwiązań pozwalających systematycznie oceniać rezultaty działań. Autorka odpowiada, że liczba uczestników czy wskaźniki statystyczne nie oddają w pełni znaczenia pomocy udzielanej mieszkańcom.

W oświadczeniu czytamy: „Brak mierników w Programie nie oznacza braku skuteczności działań”. Autorka podkreśla przy tym, że w jej ocenie pomoc dzieciom, młodzieży i osobom dorosłym nie zawsze daje się przeliczyć na prosty wynik liczbowy.

Sprawozdania miały być przekazywane w terminie

Autorka kwestionuje także ustalenia dotyczące sprawozdawczości. W jej ocenie raporty o realizacji programu były corocznie przekazywane burmistrzowi i Radzie Miejskiej, a następnie omawiane podczas sesji lub posiedzeń komisji.

Wyjaśnia, że informacje o wykonaniu programu znajdowały się w ogólnych sprawozdaniach OPS, a nie zawsze w osobnym dokumencie noszącym nazwę „raport”. Według niej dokumenty zawierały dane o planowanych wydatkach, poniesionych kosztach i stopniu wykonania.

Autorka wskazuje również na sprawozdania przekazywane elektronicznie do instytucji zajmujących się profilaktyką uzależnień. Jej zdaniem brak wydruków za część lat wynikał z ograniczeń technicznych systemu, a potwierdzenia wysłania dokumentów miały znajdować się w korespondencji dotyczącej funduszu alkoholowego.

Zakupy i wyposażenie: co miało znajdować się w dokumentach?

W dalszej części oświadczenia była pracownica OPS opisuje zasady ewidencjonowania wyposażenia świetlic i sprzętu wykorzystywanego w działaniach profilaktycznych. Według jej relacji drobne zakupy odnotowywano w miesięcznych raportach, a droższe wyposażenie wpisywano do ksiąg inwentarzowych poszczególnych świetlic.

Autorka twierdzi, że księgi te zostały udostępnione Komisji Rewizyjnej podczas spotkania w OPS w czerwcu 2026 r. Wskazuje też, że wyposażenie kupowano na wniosek wychowawcy, po uzgodnieniu z dyrektorem szkoły i akceptacji kierownika ośrodka.

W przypadku sprzętu komputerowego, drukarek i innych urządzeń argumentuje, że były one wykorzystywane do realizacji zadań związanych z pomocą osobom uzależnionym, rodzinom dotkniętym przemocą oraz przygotowywaniem dokumentacji. Podkreśla, że zakupy miały być ujęte w programie zatwierdzonym przez Radę Miejską.

W jej ocenie: „Żaden zakup nie został dokonany wbrew decyzji Rady Miejskiej w Mosinie, która zatwierdzała Program”.

Sprawa terapeutki i zarzut konfliktu interesów

Osobny wątek dotyczy zatrudnienia terapeutki w Punkcie Konsultacyjnym i jej jednoczesnego pełnienia funkcji przewodniczącej Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W protokole Komisji Rewizyjnej opisano zastrzeżenia dotyczące nakładania się tych ról i braku mechanizmów zabezpieczających przed konfliktem interesów.

W oświadczeniu była kierownik OPS przedstawia odmienną ocenę. Twierdzi, że przed zawarciem umowy przeanalizowała zakres obowiązków przewodniczącej komisji i zakres pracy terapeutki. Zwraca uwagę, że wynagrodzenie za pracę w Punkcie Konsultacyjnym było naliczane za godzinę i miało być takie samo jak w przypadku drugiej terapeutki.

W dokumencie napisała: „Nie ma żadnej zależności między pełnieniem funkcji Przewodniczącej Komisji Alkoholowej a pracą terapeuty w Punkcie Konsultacyjnym”.

Autorka wskazuje również, że członkowie komisji składali oświadczenia o braku ryzyka konfliktu interesów. Jej zdaniem nie było podstaw, by uznać, że samo połączenie tych funkcji oznaczało konflikt interesów.

Zastrzeżenia Komisji Rewizyjnej dotyczyły jednak nie tylko wysokości wynagrodzenia, lecz także przejrzystości całego rozwiązania i zabezpieczeń organizacyjnych. Różnica zdań dotyczy więc również tego, jakie procedury powinny obowiązywać, gdy osoba pełniąca funkcję w komisji jednocześnie świadczy odpłatne usługi finansowane z programu.

Odwołanie z komisji 

W oświadczeniu poruszono również kwestię zmian w składzie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Autorka twierdzi, że została odwołana z komisji przez burmistrza bez wcześniejszego uprzedzenia i rozmowy. Okoliczności tej decyzji przedstawia jako jeden z elementów szerszego sporu dotyczącego realizacji gminnego programu profilaktyki uzależnień.

Twierdzi też, że dwie nowo powołane osoby nie miały wymaganych szkoleń. W piśmie sugeruje sprawdzenie zaświadczeń potwierdzających przygotowanie członków komisji do wykonywania zadań.

Autorka porusza ponadto kwestię udziału jednej z radnych w posiedzeniach GKRPA i komisji Rady Miejskiej. Według jej relacji radna miała podpisywać listę obecności na jednym posiedzeniu, a następnie opuszczać je, aby uczestniczyć w kolejnym, również płatnym posiedzeniu. W oświadczeniu nie podano nazwiska radnej. Do oceny sprawy potrzebne byłyby między innymi listy obecności, godziny posiedzeń i zasady naliczania diet lub wynagrodzeń.

Co wydarzyło się po publikacji oświadczenia?

Pismo z 11 września zawiera prośbę o przekazanie wyjaśnień radnym Rady Miejskiej w Mosinie. W piśmie przewodnim do burmistrza zostało wskazane, że protokół zawiera informacje, które ich zdaniem są niezgodne z prawdą i wymagają wyjaśnienia. Podniesiono również, że osoby realizujące program w latach 2022–2025 nie zostały poproszone o przedstawienie stanowiska przed upublicznieniem ustaleń.

Na dzień przygotowania tego materiału w porządku obrad XLI sesji Rady Miejskiej w Mosinie zaplanowanej na 15 października 2026 r. nie ma odrębnego punktu dotyczącego przedstawienia tego oświadczenia. Informacja o sesji została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej 9 października 2026 r. Brak takiego punktu nie przesądza jednak, czy dokument został przekazany radnym ani czy będzie omawiany w innym trybie. Przypominamy, jednym z punktów obrad będzie projekt zmiany uchwały dotyczącej Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026–2027. Projekt uchwały, nad którym pochylą się radni przewiduje zmiany w kilku częściach programu.

Oznacza to, że wyjaśnienia byłej pracownicy pojawiają się w momencie, gdy sprawa nie jest zamknięta, a dokumentacja OPS ma być analizowana również w szerszym zakresie. Ostateczna ocena poszczególnych zarzutów będzie zależała od dokumentów, wyników kolejnych czynności i stanowisk zainteresowanych stron.

Spór wymaga dokumentów, nie tylko deklaracji

Oświadczenie byłej pracownicy OPS wnosi do sprawy drugą perspektywę. Autorka przedstawia sposób, w jaki według niej działał system rozliczania wydatków, opisuje rejestry i księgi inwentarzowe, wyjaśnia zasady współpracy ze szkołami oraz kwestionuje część zarzutów zawartych w protokole Komisji Rewizyjnej.

Nie można jednak uznać, że samo oświadczenie obala ustalenia kontroli. Nie można też zakładać, że wszystkie zastrzeżenia komisji są bezsporne, skoro część osób zaangażowanych w realizację programu przedstawia odmienne wyjaśnienia, a ich głos nie został przedstawiony.

W sprawie chodzi o środki publiczne przeznaczone na profilaktykę uzależnień, pomoc osobom w kryzysie i wsparcie dzieci oraz rodzin. Mieszkańcy mają prawo wiedzieć, jak te pieniądze wydawano, jakie dokumenty potwierdzają realizację zadań i czy system kontroli pozwala wyciągać wnioski na przyszłość. Równie ważne jest to, by zarzuty były przedstawiane precyzyjnie i w sposób umożliwiający odniesienie się do nich.

Jak informowaliśmy na łamach GMP 4 września, 5 września i 1 października 2026 r., kolejne etapy tej sprawy dotyczą zarówno ustaleń Komisji Rewizyjnej, jak i działań, które mają nastąpić po kontroli. Teraz istotne będzie ustalenie, czy wyjaśnienia byłej pracownicy zostaną formalnie rozpatrzone, a dokumenty, na które się powołuje, zostaną skonfrontowane z materiałami zebranymi przez komisję.

Czy Państwa zdaniem w trakcie kontroli gmina powinna brać pod uwagę wyjaśnienia osób, których pracy dotyczył raport, aby mieszkańcy mogli poznać obie strony sporu?