Mosina podnosi podatki i zaciąga nowe długi. Finansowa sesja RM

Rada Miejska w Mosinie podczas XXV nadzwyczajnej sesji, która odbyła się 5 listopada, przyjęła pakiet uchwał finansowych podnoszących lokalne podatki i zwiększających zadłużenie gminy poprzez pożyczkę oraz emisję obligacji. Decyzje te mają pomóc w domknięciu budżetu, jednak oznaczają wyższe obciążenia dla mieszkańców, przedsiębiorców i handlujących na targowisku.

Sesja pod znakiem pieniędzy

5 listopada 2025 r. radni przeszli do serii głosowań nad finansami gminy. W ciągu niespełna dwóch godzin i burzliwych dyskusjach, zdecydowali m.in. o zaciągnięciu pożyczki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rozbudowę Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK), podwyższyli stawki podatku od środków transportowych i od nieruchomości, za opłatę targową oraz zgodzili się na emisję obligacji na łączną kwotę 14 mln zł.

To kolejny, po przyjętych wcześniej podwyżkach opłat za odbiór odpadów komunalnych krok w kierunku podwyższenia gminnych opłat. Jak pisaliśmy wcześniej na łamach naszej gazety, samorząd tłumaczy te decyzje rosnącymi kosztami funkcjonowania systemów komunalnych, potrzebą realizacji inwestycji oraz presją inflacyjną.

W wielu głosowaniach powtarzał się ten sam podział: grupa 11 radnych popierała propozycje finansowe burmistrza, przeciw było 6 radnych, a jedna radna wstrzymywała się od głosu. Nieco inaczej ułożył się wynik przy emisji obligacji, którą poparło 12 radnych, 4 było przeciw, a 2 wstrzymało się.

Pożyczka na rozbudowę PSZOK

Jako pierwsza pod głosowanie trafiła uchwała w sprawie zaciągnięcia pożyczki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zapisano w niej jednoznacznie:

„Postanawia się zaciągnąć w 2025 roku pożyczkę ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu w wysokości 4.291.132 zł, z przeznaczeniem na finansowanie planowanego deficytu budżetu Gminy, w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn. ‘Rozbudowa PSZOK na terenie Gminy Mosina’.” Punkt zbiórki odpadów ma powstać na działce pomiędzy peronem kolejowym, a Zakładem Usług Komunalnych.

Zgodnie z opracowaną koncepcją planu zagospodarowania, na terenie rozbudowanego PSZOK przewiduje się m.in. utwardzony plac stanowiący powierzchnię manewrową i postojową dla różnych rodzajów pojazdów, budynek punktu napraw z magazynem przedmiotów do powtórnego użycia, wiatę z pojemnikami na odpady niebezpieczne oraz rampę rozładunkową z zadaszeniem na co najmniej 8 kontenerów. Jak tłumaczą urzędnicy, rozbudowa PSZOK to inwestycja w kontekście rosnących kosztów systemu odpadów, jak i potrzeby dostosowania infrastruktury do nowych wymogów.

Spłata pożyczki ma nastąpić w ratach określonych w umowie, a zobowiązania zostaną pokryte z dochodów własnych gminy. Zabezpieczeniem będzie weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową. Za przyjęciem tej uchwały zagłosowało 16 radnych, przeciw było 2, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Wyższe stawki dla transportu

Kolejny punkt dotyczył podatku od środków transportowych na 2026 rok. Uchwała szczegółowo wylicza stawki dla różnych kategorii pojazdów – od samochodów ciężarowych, przez ciągniki siodłowe, po przyczepy i autobusy. Przykładowo:

• od samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony do 5,5 tony – 491 zł rocznie,
• powyżej 5,5 tony do 9 ton – 813 zł,
• powyżej 9 ton, a poniżej 12 ton – 974 zł.

Dla pojazdów z zawieszeniem pneumatycznym stawki są zróżnicowane w zależności od masy całkowitej i liczby osi. Osobno określono także stawki dla przyczep, naczep oraz autobusów – tu np. autobus z liczbą miejsc równą lub większą niż 22 będzie objęty stawką 1.413 zł rocznie.

W uzasadnieniu do uchwały podkreślono, że:

„Niniejsza uchwała określa stawki podatku od środków transportowych na rok 2026 i zachowuje podział pojazdów zgodny z brzmieniem ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przy uwzględnieniu górnych granic stawek kwotowych oraz stawek minimalnych, a także różnicuje podatek ze względu na wiek pojazdu i jego wpływ na środowisko naturalne.”

Samorząd powołuje się przy tym na obwieszczenia Ministra Finansów określające górne granice i stawki minimalne. W praktyce oznacza to wzrost obciążeń dla firm transportowych i przedsiębiorców korzystających z cięższych pojazdów.

W głosowaniu nad podatkiem transportowym 11 radnych było „za”, 6 „przeciw”, 1 radna wstrzymała się od głosu, 3 osoby były nieobecne. Układ nazwisk w tych trzech grupach powtórzył się później przy podatku od nieruchomości i opłacie targowej.

Podatek od nieruchomości: inflacja wchodzi do rachunku

Następna decyzja dotyczyła stawek podatku od nieruchomości na 2026 rok. Uchwała ustala roczne stawki m.in.:

• dla budynków mieszkalnych – 1,00 zł od 1 m² powierzchni użytkowej,
• dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 28,86 zł od 1 m²,
• dla budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych – 6,53 zł od 1 m²,
• dla budynków „pozostałych” – 10,65 zł od 1 m².

W przypadku gruntów stawka od terenów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyniesie 1,18 zł od 1 m², a dla gruntów „pozostałych” – 0,46 zł od 1 m². Określono też stawkę dla budowli – 2 proc. ich wartości.

W uzasadnieniu czytamy, że:

„Z uwagi na wzrost inflacji oraz znaczne różnice między stawkami podatku od nieruchomości obowiązującymi na terenie Gminy Mosina, a górnymi granicami stawek wymienionymi w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 sierpnia 2025 r. (M.P. poz. 726), podniesienie stawek podatku od nieruchomości na rok 2026 jest zasadne.”

Samorząd przypomina również, że zgodnie z ustawą rada gminy jest zobowiązana do określenia wysokości stawek, które jednak nie mogą przekroczyć granic ustawowych. Punktem odniesienia był wskaźnik inflacji w pierwszym półroczu 2025 r., który jak wskazano w komunikacie GUS, wyniósł 104,5, czyli wzrost cen o 4,5 proc.

Wynik głosowania w sprawie podatku od nieruchomości był identyczny jak przy podatku transportowym: 11 radnych „za”, 6 „przeciw”, 1 wstrzymujący się.

Opłata targowa rośnie

Istotną decyzją dla lokalnego handlu było wprowadzenie opłaty targowej na 2026 rok. Uchwała przewiduje, że opłata będzie pobierana od osób fizycznych, prawnych i jednostek organizacyjnych dokonujących sprzedaży na targowiskach, a stawki ustalono m.in. na poziomie:

• 21 zł – od sprzedaży z własnego straganu ustawionego na wyznaczonym stanowisku,
• 9 zł – od sprzedaży z własnego straganu na powierzchni nie większej niż 50 proc. stanowiska,
• 24 zł – od sprzedaży z samochodu osobowego,
• 33 zł – od sprzedaży z samochodu dostawczego lub ciągnika rolniczego z przyczepą,
• 72 zł – od sprzedaży z samochodu ciężarowego.

(Przypomnijmy, jeszcze w 2023 rok opłaty na mosińskim targowisku wynosiły: 17 zł od sprzedaży z własnego straganu ustawionego na wyznaczonym stanowisku; 8 zł od sprzedaż z własnego straganu ustawionego na powierzchni nie większej niż 50% wyznaczonego stanowiska;, 20 zł od sprzedaży z samochodu osobowego; 28 zł od sprzedaży z samochodu dostawczego lub ciągnika rolniczego z przyczepą; 60,50 zł od sprzedaży z samochodu ciężarowego).

Termin płatności to dzień, w którym dokonywana jest sprzedaż. Poborem opłaty zajmie się Zakład Usług Komunalnych sp. z o.o. w Mosinie, działający jako inkasent. Spółka ma wpłacać zebrane kwoty na konto gminy w terminie 4 dni, otrzymując wynagrodzenie w wysokości 5 proc. pobranej opłaty.

W uzasadnieniu projektodawcy odwołują się do sytuacji lokalnej i dopuszczalnych stawek: „Analizując temat stawek opłaty targowej oraz uwzględniając warunki lokalne, proponuje się podnieść stawki o 3% względem roku 2025.”

Oznacza to, że handlujący na targowisku w Mosinie zapłacą w nowym roku nieco więcej za możliwość prowadzenia sprzedaży. Dla części z nich – zwłaszcza tych działających sezonowo lub na niewielką skalę, może to być kolejny koszt, który trzeba wliczyć w ceny towarów.

Głosowanie zakończyło się, podobnie jak w przypadku podatków, wynikiem 11–6–1 (za/przeciw/wstrzymuję się).

Obligacje na 14 mln zł – dług rozłożony do 2038 roku

Najpoważniejszą decyzją z punktu widzenia zadłużenia gminy była uchwała w sprawie emisji obligacji. Rada wyraziła zgodę na wyemitowanie papierów dłużnych o łącznej wartości 14 mln zł: „Gmina Mosina wyemituje obligacje na łączną kwotę 14.000.000,00 zł  w łącznej liczbie 14.000 sztuk o wartości nominalnej 1.000,00 zł każda.”

Obligacje mają zostać wyemitowane w 2025 roku w pięciu seriach, od A25 do E25, o łącznych nominałach od 2 do 3 mln zł na serię. Cena emisyjna jednej obligacji będzie równa wartości nominalnej. Wykup zaplanowano na lata 2034–2038 – każda seria w innym roku, co ma pozwolić na rozłożenie obciążenia w czasie i uniknięcie skumulowanych spłat.

W uzasadnieniu podkreślono, że: „Emisja obligacji nastąpi w całości w 2025 r. Wykup obligacji planuje się w latach 2034–2038. Wielkość emisji oraz termin wykupu ustalono uwzględniając możliwości finansowe Gminy oraz obowiązek zachowania ustawowych ograniczeń.”

Samorząd argumentuje także, że: „Pozyskanie środków finansowych w formie emisji obligacji jest dla Gminy Mosina korzystne, z uwagi na uproszczoną procedurę oraz możliwość elastycznego negocjowania warunków, m.in. w zakresie ustalenia karencji w spłacie, formy wykupu oraz indywidualnego oprocentowania.”

Oprocentowanie obligacji ma być zmienne, oparte na stawce WIBOR 6M powiększonej o marżę, z wypłatą odsetek co pół roku. Obligacje będą na okaziciela, niezabezpieczone, a źródłem spłaty, podobnie jak w przypadku pożyczki na PSZOK, mają być dochody własne gminy.

W głosowaniu nad uchwałą obligacyjną „za” opowiedziało się 12 radnych, 4 było „przeciw”, a 2 wstrzymało się. To nieco szersze poparcie niż przy samych podatkach, co może świadczyć o tym, że część radnych akceptuje konieczność zadłużenia jako mniejszego zła wobec napiętego budżetu.

Co dalej z budżetem gminy?

W porządku obrad znalazły się też projekty zmian w uchwale budżetowej na 2025 rok, Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Mosina na lata 2025–2038 oraz uchwale dotyczącej pomocy finansowej dla powiatu na inwestycję drogową w Radzewicach (przebudowa drogi na odcinku Radzewice – Radzewo, w wysokości 30 tys. zł pomocy). To właśnie w tych dokumentach mają zostać „wpisane” skutki przyjętych uchwał: zarówno nowe dochody podatkowe i opłaty, zamrożenia niektórych zadań, jak i dodatkowe przychody z pożyczki i obligacji.

Jak wspominaliśmy wcześniej na łamach naszego portalu, rosnące koszty usług komunalnych, inwestycji infrastrukturalnych i obsługi długu powodują, że samorząd sięga po kolejne instrumenty finansowe od podwyżek opłat, przez kredyty i pożyczki, po emisję obligacji. . Dla mieszkańców oznacza to przede wszystkim wyższe rachunki i podatki, dla gminy szansę na utrzymanie zaplanowanych inwestycji.

Na dzień dzisiejszych poziom zadłużenia gminy Mosina wynosi 48,5 miliona złotych. Najbliższe miesiące pokażą, jak na pakiet listopadowych decyzji radnych zareagują przedsiębiorcy, handlujący na targowisku i właściciele nieruchomości.