Zamek Klaudyny Potockiej w 3D. Powstał model ruin na Wyspie Zamkowej

Na wyspie Jeziora Góreckiego, w samym sercu Wielkopolskiego Parku Narodowego, stoją ruiny dawnego zamku Klaudyny Potockiej. Miejsce znane z legend, tajemnic i romantycznych, ale również tragicznych opowieści. Dotąd można je było podziwiać jedynie z oddali, z punktów widokowych nad jeziorem Góreckim. Teraz, dzięki połączeniu technologii, będzie można poznać je z bliska, w wirtualnej, trójwymiarowej formie.

Naukowa ekspedycja na Wyspę Zamkową

Jak informuje kwartalnik „Głos Puszczyka”, pracownicy Wielkopolskiego Parku Narodowego postanowili stworzyć cyfrowy model zamku, wykorzystując skanowanie laserowe. To innowacyjne rozwiązanie pozwala na szczegółową analizę budowli bez naruszania przyrody, która w tym miejscu objęta jest ochroną ścisłą.

27 marca br. w ramach porozumienia między Wielkopolskim Parkiem Narodowym a firmą TPI Sp. z o.o. przeprowadzono kompleksowe skanowanie ruin. Jak podkreślono, „dane pozyskane w ramach tej współpracy zostały przekazane Parkowi bezpłatnie”.

Z uwagi na to, że część Jeziora Góreckiego stanowi obszar ścisłej ochrony, konieczne było uzyskanie zgody Ministra Klimatu i Środowiska na odstępstwa od obowiązujących zakazów. Pracownicy TPI, pod czujnym okiem przedstawicieli Parku, dopłynęli łódką na Wyspę Zamkową, by rozpocząć pomiary.

Prace przebiegały dwuetapowo: najpierw przeprowadzono nalot dronem DJI Matrice 350 RTK z zamontowanym skanerem LiDAR DJI Zenmuse L2, następnie wykonano naziemne pomiary za pomocą plecaka pomiarowego pn. NavVis. Połączenie tych dwóch metod  pozwoliło uchwycić każdy detal, nawet ten ukryty w cieniu murów.

Miliony punktów, jeden zamek

Technologia LiDAR (Light Detection and Ranging) polega na pomiarze odległości za pomocą światła laserowego. W efekcie powstaje tzw. „chmura punktów”, czyli miliony danych tworzących precyzyjny model obiektu. „Już wstępna obróbka ujawniła, że same ruiny zamku składały się z aż 31 milionów punktów!” – podkreślają pracownicy Parku. Po usunięciu zasłaniającej roślinności chmurę zredukowano do 27 milionów punktów, z których powstał finalny model 3D, przygotowany do druku na drukarce 3D.

Proces przetwarzania danych pozwolił odtworzyć nie tylko zarys murów, lecz także przestrzenny charakter wyspy.

Zamek dostępny dla wszystkich

Efektem projektu ma być nie tylko archiwizacja zabytku, ale też jego popularyzacja. Fizyczny model 3D, powstały dzięki wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, posłuży celom edukacyjnym.

Jak podkreślają autorzy inicjatywy, miniatura zamku będzie „nieocenioną pomocą dydaktyczną nie tylko podczas standardowych zajęć edukacyjnych, ale przede wszystkim dla osób z niepełnosprawnościami wzroku”.

Dzięki temu osoby niewidome będą mogły poznać układ pomieszczeń i ogólny kształt budowli poprzez dotyk. Jednocześnie dane LiDAR stanowią ważny materiał naukowy, pozwolą w przyszłości śledzić zmiany zachodzące w strukturze ruin i otaczającej przyrody.

Jak podaje Park, wyniki projektu są dostępne do wglądu w siedzibie Dyrekcji WPN.

Ruiny z historią

Zameczek w stylu neogotyckim (klasycystyczno-romantycznym) został wybudowany w latach 1824-25. Został prawdopodobnie wybudowany według projektu Tytusa Działyńskiego. Duży wpływ na realizację zamierzeń miały wzory angielskie i kontakty Tytusa Działyńskiego z Edwardem Raczyńskim z Rogalina, który użytkował wyspę na Jeziorze Zaniemyskim.

Choć zamek Klaudyny Potockiej od 1848 roku pozostaje w ruinie, jego historia wciąż tętni życiem. Budowla przetrwała ostrzał artyleryjski, kaprysy natury i próby dewastacji.  Z tym miejscem nierozerwalnie związana jest postać Klaudyny Potockiej, bohaterki powstania listopadowego, która niosła pomoc rannym i emigrantom, a zmarła w 1836 roku w Genewie, mając zaledwie 35 lat. Zamek podarował jej brat, hrabia Tytus Działyński, również patriota, działacz i uczestnik walk o wolność Polski.Na tej wyspie, pośród ciszy jeziora, przetrwała nie tylko historyczna budowla, ale i duch ludzi z nią związanych.