Artykuły historia

Na łąkach w pobliżu Racotu archeolodzy prowadzą badania nieznanego wcześniej cmentarzyska kurhanowego, odkrywając kolejne zabytki z epoki brązu, wczesnej epoki żelaza oraz czasów rzymskich. Najnowsze znaleziska potwierdzają, że teren Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego jest jednym z najciekawszych obszarów badań archeologicznych w Wielkopolsce.

Pożary, powodzie, gradobicia, burze, przymrozki, huragany, epidemie oraz…inwazja szarańczy. Z takimi klęskami i plagami mierzyli się w XIX wieku mieszkańcy Mosiny i okolic. We współczesnej prasie nie odnotowano występujących dzisiaj susz, co wcale nie oznacza, że przed dwoma wiekami nie trapiły one obywateli mosińskiej ziemi. W tym odcinku wybraliśmy tylko niektóre klęski, które opisano na łamach prasy nie tylko zaboru pruskiego, ale także wychodzącej poza nim. Omawiane nieszczęścia nie zawsze były skutkiem nieprzewidywalnych sił przyrody – czasami za tragediami ludzkimi …

Projekt „Śladami historii Czapur – od archiwum do questu” zdobył 3. miejsce w ogólnopolskim programie „Minigranty – Historia i Patriotyzm 2026” organizowanym przez Federację Patriotyczną. Inicjatywa z Czapur znalazła się w gronie najwyżej ocenionych projektów spośród 131 wniosków zgłoszonych z całej Polski.

Dziewiętnastowieczna kronika kryminalna Mosiny byłaby zapewne znacznie ciekawsza niż publikowane regularnie na łamach „Gazety” współczesne incydenty odnotowane przez lokalną policję. Być może w ramach cyklu „Wiadomości prasowych” uda się kiedyś przedstawić namiastkę różnego rodzaju przestępstw popełnionych na Ziemi Mosińskiej w epoce porozbiorowej. W tym odcinku skupiamy się jednak na pewnym makabrycznym odkryciu, które zdecydowanie wyróżnia się na tle innych mosińskich sensacji, nie tylko o charakterze kryminalnym. Osobom o słabszych nerwach zaleca się opuszczenie dalszej lektury tekstu.

W Muzeum Regionalnym w Stęszewie zaprezentowano odnaleziony miejski tłok pieczętny z 1607 roku. Zabytek odkryto podczas poszukiwań prowadzonych na terenie gminy Stęszew, a dziś stanowi część stałej ekspozycji muzealnej.

Ten odcinek „Wieści prasowych…” będzie nieco inny niż poprzednie. Skupimy się bowiem głównie na jednej, choć nieco dłuższej, relacji z epoki. Przyczyna tego jest prozaiczna: historia Wiosny Ludów na terenie Mosiny i okolic doczekała się już na łamach „Gazety” wieloaspektowego omówienia, dlatego wycinki prasowe z epoki, znane już z wcześniejszych publikacji, nie wniosą nic nowego. By jednak nie zgubić sensu i kontekstu tego opowiadania, przytoczymy na początku zwięzłe streszczenie wypadków z początku maja 1848 roku na terenie Ziemi Mosińskiej i …

W poprzednim odcinku „Wieści prasowych…” wspomnieliśmy między innymi o coraz dotkliwszych szerzeniu się niemczyzny, z którą stykali się polscy turyści udający się w okolice Mosiny. W tym odcinku zajmiemy się między innymi zjawiskiem, które na łamach ówczesnej polskiej prasy określano mianem „hakatyzmu”. Pojęcie to wywodzi się z powołanej do życia niemieckiej organizacji – Związku Popierania Niemczyzny na Kresach Wschodnich. Powstała 3 listopada 1894 roku w Poznaniu, a w potocznym obiegu określana była mianem „Hakaty”. Było to nawiązanie do pierwszych liter …

Blisko 50 mieszkańców Mosiny, Babek i Czapur wzięło udział w historycznej wycieczce „Śladami walk o Poznań 1945”. Wydarzenie zorganizowano w związku z 81. rocznicą zakończenia bitwy o Poznań.

W poprzednim odcinku „Wieści prasowych…” przedstawiliśmy historię miasta w cieniu kolei żelaznych, zapowiadając ponadto omówienie lokalnej turystyki XIX stulecia. Nie da się ukryć, że otwarta w 1856 roku trasa kolejowa Poznań-Wrocław znacznie ułatwiła komunikację stolicy Wielkopolski z Mosiną. Korzystali na tym mieszkańcy Poznania, którzy, zwłaszcza w okresie letnim, chętnie udawali się w okolice „poznańskiej Szwajcarii”, najczęściej nad Jezioro Góreckie, do Sowińca, Rogalina, Ludwikowa czy Budzynia.

Oddana do użytku w 1856 roku trasa kolejowa łącząca Poznań z Wrocławiem obejmowała również stację w Mosinie. To od tego roku można symboliczne datować rozpoczęcie nowej dynamiki rozwoju miasta, związanej z transportem oraz okolicznym ruchem turystycznym. Tym drugim zajmiemy się jednak szerzej w następnej części „Wieści prasowych…”, nakreślając w tym odcinku jedynie pojedyncze zagadnienia związane z transportem kolejowym jako motorem rozwoju turystyki lokalnej w XIX wieku.

Wielkopolski Park Narodowy, kryje w swoim obszarze nie tylko bogactwo przyrody, lecz także tajemnice pewnego budynku – rezydencji Arthura Greisera, namiestnika Rzeszy w Kraju Warty i zbrodniarza wojennego. „Greiserówka”, jak często nazywana jest ta willa, wraz z terenem wokół, stanowiły niegdyś luksusową siedzibę władzy nazistowskiego reżimu. Jakie historie skrywa to miejsce?

Wieści, a w zasadzie skromne okruchy prasowe, dotyczące Mosiny w dobie wojen napoleońskich (datowanych od początku XIX stulecia do 1815 roku) trudno omówić bez próby powierzchownego nakreślania krajobrazu historycznego omawianego okresu. Dobrze wiemy, że od 1793 roku Wielkopolska znalazła się pod pruskim zaborem i została włączona do prowincji zwanej Prusami Południowymi. W tym samym roku zaborca sporządził inwentaryzację stanu zajętych miast – na jej podstawie wyliczono, że Mosina liczyła sobie wówczas 419 mieszkańców1. W 1800 roku w mieście znajdował się …

Dom przy pl. 20 Października 1 to dziś serce samorządowej Mosiny. W tym miejscu urzęduje burmistrz i pracują władze gminne. Mało kto pamięta jednak, że budynek, zanim stał się magistratem, pełnił wiele innych, nierzadko dramatycznych funkcji.

Członkowie Rady Parafialnej parafii w Iłówcu odkopali kapliczkę z drugiej połowy XIX wieku, przy drodze z Ogieniowa do Czempinia. Postawioną tam, by upamiętnić zamordowanego Jana Polowczyka z Ludwikowa.

20 października w lesie w okolicach Sowińca archeolodzy odkryli zbiorową mogiłę siedmiu mężczyzn, ofiar egzekucji. Badania potwierdziły, że w tym miejscu doszło do zbrodni z czasów II wojny światowej.

Otwieramy nowy cykl publikacji historycznych, które będą się (w miarę) regularnie ukazywać na łamach „Gazety Mosińsko-Puszczykowskiej”. Poszczególne odcinki poświęcone zostaną dziejom XIX-wiecznej Mosiny, przedstawionych na podstawie lektury prasy z epoki.

Jak podaje Cyfrowe Archiwum Czapur, przeprawa promowa na Warcie w Kątniku pomiędzy Czapurami a Łęczycą funkcjonowała przez co najmniej kilkaset lat. Prom z Kątnika kursował do połowy lat osiemdziesiątych XX wieku.

W Mosinie istniały kiedyś równocześnie dwa kościoły: parafialny pod wezwaniem świętego Mikołaja oraz pomocniczy pod wezwaniem świętego Stanisława. Informuje o tym tablica umieszczona w kruchcie mosińskiej świątyni – dowiedzieć się z niej możemy między innymi, iż nieistniejąca już świątynia została wybudowana po roku 1628, kilka razy była strawiona pożarami i następnie odbudowywana.

W gminie Kościan oraz Śrem, na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego, dokonano jednego z najważniejszych odkryć archeologicznych ostatnich lat w regionie. W okolicach miejscowości Wyskoć natrafiono na megalityczne grobowce ziemne sprzed około 5500 lat.